Invisible

Tematy

• 1. niewidzialność
  2. spojrzenie innych
  3. ocena
  4. ambicje
  5. akceptacja
  6. dojrzewanie
  7. relacje
  8. kryzys psychiczny
  9. samotność
  10. tożsamość
  11. bohaterka

• Obsada

  Dziewczyna, Nikt, Nauczycielka, Milena, Reżyser, Mistrzyni Ceremonii — w tę postać wciela się Nikt, Project Manager — w tę postać wciela się Nikt, Dziewczynka, Woźny

• Streszczenie

  Dwunastoletnia Dziewczyna czyta przy śniadaniu list pozostawiony przez rodziców: została sama w domu. Ma zrobić zakupy, zjeść obiad, nie siedzieć za długo na telefonie i… być dzielna. Dziewczyna wspomina wczorajszy wieczór i swoje odbicie w oknie – niewyraźne i rozlane.

  W kolejnej scenie widzimy ją w szkole. Stoi niezauważona przed klasą. Razem z nią Nikt – głos, który przypomina o jej niewidzialności. Bohaterka odpędza Nikta i zanurza się w fantazji o byciu zauważoną; o byciu w centrum. Kiedy w końcu znajduje się w klasie na lekcji, opowiada nam o swoim sposobie bycia: mimo wykonanych zadań, nigdy nie zgłasza się podczas zajęć.

  Chwilę później jesteśmy świadkami próby przełamania się, jednak nauczycielka nie słyszy jej cichego głosu.

  Po dzwonku pojawia się Nikt, przypominający Dziewczynie, że przecież jej nie ma – jest invisible. Dwunastolatka odgania swojego jedynego towarzysza.

  Kiedy na zajęciach teatralnych reżyser odwołuje spotkanie ze względu na nieobecnych, bohaterka po raz kolejny nazywa swoje położenie: jestem, więc mnie nie ma. Powraca Nikt, który nie zgadza się jej opuścić. Wkracza do życia Dziewczyny i próbuje ją zmienić. Widzimy, jak Nikt jako Mistrzyni Ceremonii chce zrobić z bohaterki gwiazdę TikToka – ćwiczą uśmiechy, śmiechy, taniec, mówienie. Widzimy, jak Dziewczyna jest nagrywana, jak rosną jej zasięgi. Wysiłek jednak spełza na niczym, kiedy dwunastolatka staje przed lustrem, w którym nie pojawia się jej odbicie. Bohaterka przeprasza Nikta za niewystarczający wysiłek, ten daje jej jednak drugą szansę. Tym razem jako Project Menager wymaga od Dziewczyny perfekcji, turboproduktywności – tylko tak będzie  wstanie stać się kimś. Zarzuca jej, że robi za mało. Że jeśli się nie postara, nigdy nie będzie widzialna.

  Nastolatka ucieka do toalety. Przed lustrem przyznaje, że jest pełna strachu. Nie widząc siebie w odbiciu, chciałaby wrócić choćby do momentu, w którym była co prawda niewyraźna, ale była. Do toalety ze zdwojoną siłą wpada Nikt. Bohaterka w szamotaninie wyrzuca mu, że odkąd się pojawił jest tylko gorzej.

  W trakcie kłótni zaczyna słyszeć płacz. Mimo protestów Nikta skupia się na głosie. Ktoś nie może wyjść z kabiny w toalecie. Przebijając się przez krzyki Nikta udaje jej się otworzyć drzwi siłą. Widzi za nimi Dziewczynkę. Dostrzega w niej siebie sprzed kilku lat – wystraszoną pierwszoklasistkę. Próbuje z delikatnością podejść do Dziewczynki, ta jednak ucieka, zostawiając za sobą plecak.

  Bohaterka sztuki postanawia jej go oddać. Poszukując młodszej wersji siebie trzykrotnie spotyka Woźnego, który, warunkując tym przejście przez korytarz, skłania ją do otworzenia na siebie samą. Nastolatka nazywa siebie, co lubi, czego nie lubi – kim jest.

  W finale poszukiwań opadnięta z sił mówi do nieuchwytnej Dziewczynki, choć tak naprawdę do samej siebie. Wyraża swoją niezgodę na porządek rzeczywistości, w której osoby niewidoczne pozostają uwięzione w swojej niewidzialności, zarówno w perspektywie swojej, jak i innych. Motywowana rozmową z Woźnym wyraża chęć skupienia się na tym, co lubi, co jest uwolnione od wymagań i spojrzeń innych. Na końcu odpowiada rodzicom na list, który kończy słowami nie chcę już być dzielna. W ostatnim obrazku dziewczyna zasypia, a obok niej kładzie się Dziewczynka, trzymająca w rękach lustro.

• Przesłanie

  Sztuka Invisible w znakomity sposób uchwyca doświadczenie młodej osoby w kondycji niewidoczności – jej powolne osuwanie się w niebyt zarówno społeczny, jak i egzystencjalny. Zwarta kompozycja tekstu i dynamiczne dialogi pozwalają obserwować drogę bohaterki, która emancypuje się od mocy cudzego spojrzenia i narzuconej roli, zaczynając priorytetyzować własną perspektywę, odczucia, pragnienia i upodobania.

• Źródło pochodzenia tekstu

  Sztuka zgłoszona do 36. Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży.

• Lokalizacja

  Niewidzialne? Antologia polskich sztuk dla młodej widowni – 55. tom w serii „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży” (2025 r.)